نگاهی به فیلم "روز برمی آید"
روز بر می آید که برداشتی آزاد از نمایشنامه "مرگ و دوشیزه جوان" نوشته آریل دورفمان نماینامه نویش شیلیایی است، ابتدا قرار بود به عنوان یک تله فیلم از شبکه سه تلویزیون به نمایش در آید و به همین دلیل فیلمبرداری آن هم به شیوه تلویزیونی انجام شد.نتیجه بالاتر از استانداردهای تله فیلم بود و برای شرکت در بخش مسابقه سینمای ایران بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر ارائه و پذیرفته شد.
از آن پس روز بر می آید در مجموعه فیلمهای سینمایی قرار گرفت و در جشن خانه سینمای ایران در سال گذشته در دو بخش بهترین فیلمنامه (سعید شاهسواری و بین میرباقری) و بهترین بازیگر نقش اول زن (یکتا ناصر) نامزد دریافت جایزه شد.
داستان روز بر می آید که در روزهای آغازین پس از پیروزی انقلاب می گذرد، داستان رویارویی یک دختر جوان با بازجوی سابق خود است.
دختر جوان صدای بازجو را می شناسد و سعی دارد به همسرش که به تازگی عضو نیروهای انقلابی شده که قرار است عناصر نا صالح را پاکسازی کنند این موضوع را ثابت کند. اما بی اعتمادی های مرد به ادعای زن جوانش که سالها به خاطر او شکنجه و زندان را تحمل کرده جان دختر جوان را به خطر می اندازد.
رومن پولانسکی نیز بر اساس همین نمایشنامه و با کمک دورفمان فیلمنامه ای نوشته که این فيلم با نام " مرگ و دوشیزه " در سال 1994 به نمایش در آمد.
در فیلم پولانسکی و حتی در نمایشنامه دورفمان بیشترین تمرکز بر آزارهای جنسی است که زن در زندان به آنها دچار شده، اما در روز بر می آید این بخش کاملا حذف شده است.
میرباقری و شاهسواری در همه نشستهای مطبوعاتی و مصاحبه هایشان مورد این سوال قرار گرفتند که این حذف به دلیل ممیزی است یا انتخاب نویسندگان فیلمنامه؟
میرباقری تم فیلمنامه روز بر می آید را قدرت می داند. قدرتی که قربانی می گیرد. به اعتقاد او کیفیت شکنجه آن قدر مهم نیست که نفس آن مهم است. فیلمنامه نویسان معتقدند حذف این بخش لطمه ای به فیلمنامه نزده است که شاید به تعبیری درست باشد.
فیلمنامه روز بر می آید موارد دیگری را جایگزین این بخش کرده که از نقاط قوت آن به شمار می آیند. در فیلم دختر جوان قربانی همه می شود. حتی نیروی نظامی (سروان افراشته) – که شخصیت آن در نمایشنامه وجود ندارد - نیز در قربانی شدن او سهم دارد.
از آنجا که پایان روز بر می آید با آن دو اثر تفاوت اساسی دارد، بخشی از گره افکنی ها و گره گشایی های پایانی فیلمنامه بر عهده همین شخصیت است.
اکرانروز بر می آید در ماه رمضان باعث شده تا فیلم، مانند همه فیلمهای اکران این ماه فروش مناسبی نداشته باشد. اما اظهار نظرهای منتقدان نشان می دهد میرباقری و گروهش توانسته اند توقع آنان را برآورده کنند.
یکی از نکات قابل تامل فیلم، انتخاب بازیگرانی است که در آن زمان بیشترتلویزیونی به حساب می آمدند. یکتا ناصر با این فیلم برای اولین بار کاندیدای دریافت جایزه شد. او با بازی متفاوت از همیشه اش توانست نخستین مصاحبه های مطبوعاتی اش را با مجلات معتبر سینمایی انجام بدهد.
یکتا ناصر که این مسیر را با بازی در سریال اولین شب آرامش ساخته احمد امینی تا حدودی آغاز کرده بود با روز بر می آید نشان داد که بازی قابل اعتنایش در آن سریال اتفاقی نبوده و بعد از چند سال حضور در فیلم ها و سریال های درجه دو تصمیم دارد در اندازه های بزرگتری حضور پیدا کند.
داریوش فرهنگ بازیگر نقش بازجو که سالهاست بیشتر در مقام کارگردان ( سریال راه شب و طلسم شدگان و فیلم های روانی، شبهای تهران، تکیه بر باد و رز زرد ) در سینما و تلویزیون فعال بوده، دوباره به طور جدی به بازیگری رو آورده است.
او در روز بر می آید حضور نسبتا موفقی دارد اما به نظر می رسد هنوز همه همان توقعی را که او با بازی در شاید وقتی دیگر بهرام بیضایی ایجاد کرد دارند. به هر حال او با وجودی که از عهده ایفای یک نقش دوگانه و پیچیده به خوبی برآمده، نتوانست نظر داوران جشنواره ها را جلب کند.
مهران رجبی که این روزها در بیشتر فیلمهای سینمایی و سریال های تلویزیونی نقشی برای او در نظر گرفته می شود تا بار طنز فیلم را بر دوش بکشد در روز بر می آید نیز وظیفه مشابهی دارد. او نقش سروان افراشته مدافع امنیت منطقه را بازی کرده است.
روز بر می آیدیک فیلم تک لوکیشن با بازیگران محدود است. تمام داستان به غیر از شروع و پایان دایره وار آن که مسیر رفت و برگشتی به یک جاده را نشان می دهد در یک ویلای ییلاقی دور افتاده از شهر می گذرد. اما طراحی لباس و مناسبات آدمها یادآور حال و هوای اوایل انقلاب برای هر ایرانی است که آن دوران را تجربه کرده باشد.
بیژن میرباقری پیش از آن که اولین فیلم سینمایی خود ما همه خوبیم را بسازد، با فیلمهای کوتاه و کسب جایزه های مهم در جشنواره های جهانی جای خود را به عنوان یک فیلمساز قابل اعتنا در سینمای ایران باز کرده بود.
بنابراین تجربه گرایی و ایده های نو که در ما همه خوبیم مورد توجه منتقدان قرار گرفت دور از انتظار نبود.
اما کسب جایزه یوزپلنگ نقره ای جشنواره لوکارنو برای اين فيلم موفقیت مهمی برای میرباقری به حساب آمد به طوری که جایزه های متعدد او در جشنواره فیلم فجر همان سال را تحت الشعاع قرار داد.
به نقل از سایت بی بی سی
